علویان  « 421- 250 ق / 1030 – 864م»
با آن که قیام صفاریان و جنگ های یعقوب و عمرو، بغداد را از نزدیک مورد تهدید قرار می‏داد، شورش صاحب الزنج هم موجب تزلزل اجتماعی قدرت خلفا می‏شد؛ قیام علویان زیدی در طبرستان و گیلان منجر به ایجاد دولتی انقلابی و پر تحرک در آن نواحی شد که هدف های شیعی و زیدی را دنبال می‏کردند.
از نظر خلفای عباسی این قیام، پیش از واقعه یعقوب لیث صفاری و صاحب الزنج اساس خلافت را تهدید می‏نمود. زیرا قیام علویان در واقع قیام بر ضد مسوده – آل عباس
[ادامه مطلب...]

قیام مزدک اگرچه به دست انوشیروان سرکوب شد۱ و بسیاری از مزدکیان دستگیر شدند یا گریختند، اما اندیشه مزدکی تا قرن‏ها ادامه یافت و در شورش‏ها و قیام‏های آینده، پرچم‏ عقیدتی کسانی چون سنباد، مقنّع، بابک خرّمدین و دیگران شد.
پس از سرکوب قیام مزدکیان، بازماندگان آنان‏۲ از نواحی مدائن یا تیسفون (پایتخت دولت‏ ساسانی در غرب ایران) بیش‌تر به نواحی مرکزی، شمالی و شمال شرقی (آذربایجان، همدان، اصفهان، ری و خراسان) گریختند. کوهستان‏های دشوارگذر و روستاهای دوردست تا حدود زیادی دست‌یابی به مزدکیان را سخت می‏ساخت.۳ زندگی جمعی (عشیره‏ای) و وجود روحیه‏ تعاون و اشتراک در میان دامداران
[ادامه مطلب...]